آمار مشورت‌های خلفا با امیر مؤمنان علی(ع)

آمار مشورت‌های خلفا با امیر مؤمنان علی(ع)


پوستر ولادت حضرت علی ع (1)

توجه به تعداد نظر خواهیها و مشورت و در خواست کمک فکری از امیر مؤمنان علیه السلام ، از یک طرف نشان دهنده در ماندگی خلفا در حلّ مشکلات و نیازمندی آنان به دانش و تجربه امیر مؤمنان است ، و از طرفی محدود بودن موارد مراجعه و نظر خواهی است که گویای ارتباط اندک و دور بودن از مسائل حکومتی است.

محقق معاصر شیخ نجم الدین عسکرى در کتاب «علی والخلفاء» می نویسد:

ابوبکر در ۲ سال و ۳ ماه (۲۷ ماه) دوران خلافت خویش ۱۴ مورد به حضرت مراجعه داشته‏ است.

علی والخلفاء ، ص ۷۳ – ۹۷٫

از مجموع ۱۴ مورد : ۹ مورد پرسشهاى علمى ؛ ۴ مورد احکام شرعى و قضاوت ؛ ۱ مورد نظامى بوده است .

گفتنى است که از ۱۴ مورد فقط ۴ مورد (۳ مورد علمى و۱ مورد شرعى)  مراجعه مستقیم ابوبکر به امام بوده است . در ۹ مورد باقیمانده : در ۲ مورد پس از مشاوره خلیفه با صحابه ، امام نظر خود را اظهار نموده ، در ۲ مورد به علت حضور در صحنه اظهار نظر کرده ؛ در ۳ مورد به امام خبر رسیده اقدام نموده است . در ۲ مورد شخصی واسطه بین امام و خلیفه بوده است.

آیا صحیح است که بگوییم : ابوبکر در مدت خلافت خود در همه کارهاى مهم با على علیه السلام مشورت مى‏کرده وهیچ عملی بدون نظرخواهی انجام نداده است؟ .

  عمر بن خطاب در ۱۰ سال و ۵ ماه (۱۲۵ ماه) دوران خلافت، ۸۵ مورد به حضرت امیر علیه السلام مراجعه داشته است .

علی والخلفاء ، ص ۹۹ – ۳۳۳ .

از مجموع ۸۵ مورد مشورت خواهی عمر از امام على علیه السلام، ۵۹ مورد امور قضایى ؛ ۲۱ مورد پرسش‏هاى علمى ؛۳ مورد امور مالى ؛ ۲ مورد امور نظامى بوده است .

 جالب توجه این جا است که از مجموع ۸۵ مورد : ۲۷ مورد به امام علیه السلام مراجعه ابتدایى و مستقیم داشته است ؛ ۱۳ مورد مسائل شرعى و قضایى ، ۲ مورد امور مالى و ۱ مورد پرسش علمى ، خلیفه ابتدا به صحابه مراجعه کرده سپس نظر امام را پرسیده است.

 در باقیمانده موارد نیز حضرت در صحنه حضور داشته و اظهار نظر فرموده است ؛ یعنى در ۴۲ مورد با این که دسترسى به امام امکان پذیر بوده وجود حضرت نادیده انگاشته شده است .

با توجه به نکات یادشده آیا صحیح است به دروغ ادعا شود که حضرت عمر پیوسته در مشکلات و گرفتارى‏ها به امیر مؤمنان مراجعه مى‏کرد ؟

عثمان در ۱۲ سال (۱۴۴ ماه) دوران خلافت ۸ مورد به حضرت مراجعه داشته است.

علی والخلفاء ، ص ۳۳۵ – ۳۴۵ .

از مجموع ۸ مورد دخالت امام در امور زمان عثمان :

 أوّلاً:  تمام این امور در حوزه بیان مسائل شرعى و نحوه اجراى حدود وقضاوت بوده است ؛

ثانیاً: ۳ مورد رجوع مستقیم خلیفه به امام بوده و ۴ مورد امام در صحنه حاضر بوده و اظهار نظر فرموده است .

جالب این در یکى از موارد عثمان به امام گفت: «إنّک لکثیر الخلاف علینا».

 مسند أحمد، ج ۱ ص ۱۰۰ .

  معاویه هفت مورد به امیر مؤمنان علیه السلام مراجعه داشته است .

علی والخلفاء، ص ۳۲۹ – ۳۵۸٫

نـظـرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.