عالمی که تا چهل کیلومتری نجف به استقبال امام(ره) آمد

عالمی که تا چهل کیلومتری نجف به استقبال امام(ره) آمد


[av_image src=’http://www.14-masoum.com/wp-content/uploads/شیخ-محمد-رضا-طبسی.jpg’ attachment=’18833′ attachment_size=’full’ align=’center’ animation=’no-animation’ styling=” hover=” link=” target=” caption=” font_size=” appearance=” overlay_opacity=’0.4′ overlay_color=’#000000′ overlay_text_color=’#ffffff’][/av_image]

شیخ محمد رضا طبسی از جمله عالمانی بود که برای خنثی کردن حرکت کور دشمنان اسلام در تایید و حمایت از امام خمینی(ره) اعلامیه نوشت و خطاب به عَلَم نخست وزیر رژیم شاهنشاهی می نویسد؛ کاری نکن که عَلَم بر تو سنگین گردد.
در هجدهم شعبان سال ۱۳۲۲هجری قمری آنگاه که پدر و مادرش به زیارت ثامن الحجج مشرف شده بودند، پا به عرصه حیات نهاد. پدرش که از صالحان و تقواپیشگان و ارادتمندان امام هشتم علیه السلام بود، نامش را محمد رضا گذاشت. دوران کودکی و نوجوانی را در طبس گذرانید و مبادی علوم را نزد پدر و سید محمد علی معروف به میرزا جعفر فرا گرفت. در سال ۱۳۲۷ق. به فرمان پدر به مشهد مهاجرت کرد. در آن هنگام، او پانزده بهار را پشت سر نهاده و با شور و شوقی زاید الوصف برای ادامه تحصیل در حوزه علمیه مشهد رحل اقامت افکنده بود. مقدمات و بخشی از مرحله سطح را نزد اساتید معروف حوزه مشهد آموخت؛ ادبیات عرب را نزد ادیب نیشابوری، اصول را نزد شیخ کاظم دامغانی، قوانین را نزد میرزا محمد حسین شهرستانی و شرح لمعه را نزد سید محمد باقر مدرس.
اما حوزه مشهد نمی توانست عطش او را برای فراگیری علوم مختلف اسلامی فرونشاند. از این رو به حوزه علمیه قم هجرت کرد. در آغاز به تکمیل مرحله سطح پرداخت؛ مکاسب شیخ انصاری و کفایه الاصول آخوند خراسانی را نزد عالم فرهیخته، آیت حق، سید علی یثربی کاشانی، رسائل شیخ انصاری را نزد آیت الله العظمی مرحوم سید محمد تقی خوانساری و ریاض المسائل را نزد جمال السالکین، عارف و فقیه نامور آیت الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی فرا گرفت. سپس به درس خارج فقه و اصول را یافت. در این مرحله هفت سال از محضر حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس حوزه علمیه قم بهره مند شد. فلسفه و علوم عقلی را از محضر فیلسوفان فرزانه میرزا علی اکبر یزدی و سید ابوالحسن رفیعی قزوینی و فصوص الحکم محیی الدین عربی را نزد عارف و عالم بلند آوازه حضرت آیت الله العظمی محمدعلی شاه آبادی فرا گرفت. وی در مدت اقامت خود در قم همواره ملازم استاد و مراد و محبوب خود میرزا جواد آقا ملکی تبریزی (ره) بود و از آن استاد الهی اخلاق و سیر و سلوک می آموخت.
هجرت به نجف
محقق جوان در حالی که مجتهدی توانا و به دریافت چندین اجازه اجتهاد نائل آمده بود، باز هم از طلب علم علوم باز نایستاد و پس از چند سال اقامت در قم به نجف اشرف مهاجرت کرد. در حوزه نجف در دروس فقه و اصول أعلام و بزرگانی چون: میرزا محمد حسین نائینی، آقا ضیاءالدین عراقی، شیخ محمدحسین اصفهانی معروف به کمپانی، میرزا علی ایروانی و سیدابوالحسن اصفهانی شرکت و بهره ها گرفت. او از اصحاب مورد اعتماد و از اعضای دفتر استفتائات آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی بود و حدود پانزده سال از محضر پر فیض او استفاده نمود. وی در همین زمان از مباحث کلامی و تفسیری عالم عامل و محقق مشهور آیت الله شیخ محمد جواد بلاغی نیز کسب فیض نمود.
محقق بزرگوار به تواضع، سعه صدر، خلق نیک، علو همت، بلندی اندیشه، ورع، تقوا، عفت و حیاء آراسته بود؛ چنانکه سیمای ظاهری او نیز پرجاذبه بود. او به بزرگان تعظیم می کرد و با خردسالان با مهر و عطوفت برخورد می نمود. تا پایان عمر در خانه ای قدیمی و محقر زیست و از دنیا جز به قدر ضرورت برنگرفت و قناعت را همواره پیشه خود ساخت.
مرحوم طبسی از دیدگاه علما و بزرگان
۱- مرحوم محقق نایینی
«جناب عالم عامل، فاضل کامل، تکیه گاه عالمان تقواپیشه و فضلا، ثقه الاسلام حاج شیخ محمدرضا طبسی – که همواره خدا او را تأیید کند – از جمله کسانی است که تمام توان خود را در طلب علم و عمل به کار گرفته تا به درجه والای اجتهاد نائل آمده و به صلاح و ارشاد قرین گردیده است. او می تواند به احکامی که به شیوه متداول میان مجتهدان بزرگ استنباط می کند، عمل می کند.» ( ماه صفر سال ۱۳۴۹)
۲- آقا ضیاء عراقی
«عالم عامل و فاضل کامل، تکیه گاه و پشتیبان فقهای راشدین و عماد فضلا و مجتهدین، شیخ بزرگوار و پاک سرشت، رکن مورد اعتماد، غوّاص دریای دانش و محور تقوا و حلم، افتخار اعلام، شخصیت مورد وثوق و سربلند و ستوده همگان، کنز عرفان و نحریر زمان، دانشور راه یافته (به قله کمال)، شیخ محمد رضا طبسی که از وطن خود به نجف مهاجرت کرد و با جدّیت و کوشش فراوان در محضر بزرگان و بهره گیری از عنصر زمان چنان کوشید که به مقصود نائل آمد و مجتهدی عادل گردید، پس او را سزد که به آنچه استنباط کند، عمل نماید و در مسائلی که اجتهاد کند، تقلید بر او حرام است و او از همان اختیاراتی برخوردار است که مجتهدان در زمان غیبت امام عصر(عج) از آن برخوردارند و او را به تقوای الهی توصیه می کنم که بهترین زاد راه آدمی است.» (سال ۱۳۴۹ق)
۳- سید ابوالحسن اصفهانی
«… جناب عالم وعامل و فاضل کامل، صاحب اندیشه قوی و سلیقه مستقیم، صفیّ و زکیّ (دوست صمیمی و برگزیده و نیکوکار) مورد اطمینان، ثقه الاسلام شیخ محمدرضا طبسی – دامت تأییداته – از کسانی است که عمر خود را در تحصیل علوم شرعی و تنقیح مبانی نظری آن صرف کرده و در محضر جمعی از بزرگان و بر این حقیر، مدت زیادی افاده و استفاده و تحقیق و تدقیق و جدّ و جهد پرداخته تا آنکه از عالمان برجسته گردیده، از آنان که مشارالیه بالبنان (آنکه همگان او را با انگشتان به یکدیگر نشان می دهند و زبانزد خاص و عام است) گردیده است؛ پس او را سزد که به احکامی که به روش متداول میان اعلام استنباط می کند، عمل کند، و به او اجازه دادم که آنچه را روایت آن از طریق من به صحت پیوسته است، روایت کند…» ( سال ۱۳۴۸ق)
۴- شیخ عبدالکریم حائری، مؤسس حوزه علمیه قم
(آیه الله طبسی) مدتی طولانی در درس من حاضر شده و با جدیت و کوشش فراوان به تنقیح مسائل شرعی از مبانی نظری آن به انسان که در میان عالمان عامل متداول است، پرداخته است، پس خدای را بر این نعمت عظمی و عطیّه کبری (نعمت و بخشش بزرگ) شکر کند و سپاس گوید…»
۵- مرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانی، صاحب کتاب الذریعه
«چون در روز مبعث خاتم پیامبران (ص)از سامراء به نجف اشرف برای زیارت سرور اوصیاء امیرالمؤمنین (ع)شرفیاب گشتم، از حسن اتفاق برخورد کردم به دانشور مورد اعتماد بزرگان و دست پرورده مجتهدان بزرگوار، عالم عامل و فاضل کامل، دارای مزایای ارجمند و آثار زیبا و ارزشمند، محقق مدقق، صاحب تألیفات ممتع و آثار کم نظیر، فخر شیعه و مایه قوام شریعت، علامه پارسای تقواپیشه، مولانا حاج شیخ محمدرضا مشهور به مروّج طبسی قمی – که خدای امثال وی را فراوان کند و شریعت محمدی را به وجود او تأیید نماید…» ( سال ۱۳۵۱ق)
۶- مرحوم آیت الله سید محسن جبل عاملی صاحب اعیان الشیعه
«… برادر الهی، عالم عامل، فاضل کامل، زبده العلماء و عمده الفضلاء، مولانا الشیخ محمدرضا مشهور به مروّج طبسی…» ( سال ۱۳۵۲ق)
۷- محمدباقر بیرجندی خراسانی، صاحب کبریت الاحمر
«جناب مؤید یگانه، عالم کامل فرزانه، پیشتاز فضلای متبحّر و زبده عالمان مکرّم محترم، فخر اعلام و مروّج احکام، شیخ جلیل نبیل (استاد بزرگ شریف) …» ( سال ۱۳۴۹ق)
۸- حکیم متأله و عارف بی بدیل، شیخ محمدعلی شاه آبادی
«و از جمله کسانی که در خلوت و جلوت، و در شب و روز به کشف حقایق و دقایق دانش دین پرداخته و مسائل دینی را بر بنیادهای آن استوار ساخته و حلال و حرام دین را از آن استنباط کرده تا آنکه مدال افتخار «انتم افقه الناس اذا عرفتم معانی کلامنا» را دریافت کرد. آنکه در راه صدق و صفا و سلوک کرده و مراتب قرب و کمال را نور دیده و به آسمان دانش و تقوا عروج کرده، همنام مولای ما و امید ما حضر رضا (علیه آلاف التحیه و الثناء)، حاج شیخ محمدرضا طبسی است…»
آثار و کتب محقق طبسی
مرحوم آیت الله طبسی از جمله دانشمندانی بود که در سنگر دین با حربه قلم، دلسوزانه به دفاع از دین می پرداخت. حاصل این مرزبانی، سی و پنج کتاب و رساله است که به بعضی از آنها اشاره می گردد:
۱- کتاب منیه الراغب فی ایمان ابی طالب تحت عنوان «ابوطالب یگانه مدافع اسلام» ترجمه شده است.
۲- مصباح الهدی فی الرد علی القادیانیه. ۳- الصوفیه المبتدعه. ۴- الاعتقادات. ۵-دروس فی العقیده و العقائد. ۶-تبصره المتعلمین فی عقائد المؤمنین. ۷- عقد الفرائد فی اصول العقائد. ۸-القول الفصیح فی اصول الدین الصحیح. ۹- الشیعه و الرجعه. ۱۰-اثبات الرجعه. ۱۱-الامام الغائب. ۱۲-ذخیره العباد فی ما یتعلق بالمعاد و…
گاه خود دامن همت به کمر می زد و برای افزایش بصیرت دانشجویان و متعلمان یا برای راهنمایی بندگان خدای سبحان، قلم می زد:
۱- ذخیرهالصالحین فی شرح تبصره المتعلمین ( دوره فقه استدلالی)
۲- رساله فی الحج
۳- رساله فی المعاطاه
۴- مباحث فی علم الاصول
۵- طریق النجاه( رساله عملیه ایشان)

گاه به قرآن روی می آورد و به تفسیر آن می پرداخت
۱-جامع البیان فی تفسیر القرآن
۲- تفسیر سوره عمّ
و در پایان به سوی مشعل هدایت و سفینه نجات روی آورد
۱- مقتل الامام الحسین (ع)
۲- النهضه الحسینیه و الدعوه الالهیه
همراه با امام، همگام با انقلاب
۱-یکی از اهداف شوم رژیم مستبد شاهنشاهی از تبعید امام خمینی (ره) از ترکیه به نجف اشرف، کوچک کردن امام و محو کردن شخصیت ایشان در پرتو شخصیت های بزرگ علمی حوزه نجف بود. محقق طبسی از جمله کسانی بود که برای تعظیم و تکریم هر چه بیشتر امام و ناکام گذاشتن دشمنان اسلام، تا چهل کیلومتری نجف اشرف به استقبال امام شتافت و با آگاهی و بصیرت می گفت: باید از زحمات این مرد (یعنی امام خمینی) تقدیر به عمل آورد.
۲- وی در حرکت زیبای دیگر پس از ورود امام به نجف اشرف و تشکیل نماز جماعت ایشان در مسجد شیخ انصاری (ره) به منظور تأیید و تجلیل و تثبیت موقعیت امام، نماز جماعت خود را در حرم مطهر امیرمؤمنان علیه السلام تعطیل کرد و در نماز جماعت امام شرکت می نمود.
۳- همچنین وی از جمله عالمان آگاه و بزرگواری بودند که برای خنثی کردن حرکت کور دشمنان اسلام، در تأیید و حمایت از امام خمینی اعلامیه صادر کرده و تلگرام فرستادند.
۴- این رجل الهی و شیر بیشه علم و تقوا و کیاست در دفاع از اسلام و امام در ضمن تلگرافی که حاکی از قوت ایمان و فراستی مؤمنانه است خطاب به عَلَم نخست وزیر وقت رژیم شاهنشاهی می نویسد: «کاری نکن که عَلَم بر تو سنگین گردد.»
۵- ایشان حمایت از امام خمینی (ره) را حمایت از امام زمان علیه السلام می دانستند.
۶- در جریان دفاع مقدس، دیگران را به شرکت فعال در جبهه تشویق می کرد و همواره آرزو می کرد که ای کاش پیری و ضعف قوا مانع ایشان از رفتن به جبهه نبود و می توانست دوشادوش رزمندگان اسلام از حریم کشور امام زمان – ارواحناه فداه – دفاع کند.
۷- وی به این اکتفا نکرد و فرزند رشیدش آقا محمدصادق را در جریان دفاع مقدس، تقدیم انقلاب کرد و افتخار پدرِ شهید بودن را نیز به دست آورد.
عروج به سوی معبود
مرحوم آیت الله طبسی پس از سال ها رنج و زحمت طاقت فرسا در راه اعتلای دین در سال ۱۳۹۹ق. به بیماری سختی که از کثرت اشتغال به تألیف و اهتمام در امر دین پدید آمده بود، مبتلا گردید و سرانجام در بیست و پنجم ربیع الاول سال ۱۴۰۵ ندای حق را لبیک گفت و رخ در نقاب خاک کشید. پیکر پاک و مطهر این عالم ربانی در جوار حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها در حجره ۳۸ صحن بزرگ به خاک سپرده شد.
منبع مقاله :
ستارگان حرم، ج ۲، حسین روحانی نژاد
مشرق نیوز

نـظـرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.