عرصه حضور دوباره زنان درانقلاب 57

انقلاب اسلامی ایران در بهمن ۵۷به باور اکثر کارشناسان و تحلیلگران مهم ترین واقعه قرن بیستم بوده است چرا که در آن مردم به رهبری روحانیت علیه رژیمی قیام کردند و موفق به سرنگونی اش شدند که به بزرگ ترین قدرت جهانی وابسته بود و هرگز کسی نمی توانست تصور کند که مردم با دست خالی بتوانند نظام شاهنشاهی را که به سابقه ۲۵۰۰ساله اش افتخار می کرد از پای درآورند.

از سوی دیگر انقلاب اسلامی نکته قابل توجه دیگری هم داشت و آن اینکه نقطه عطفی در حیات سیاسی زنان در ایران بود. نه فقط از این لحاظ که برای اولین بار توده های وسیعی از زنان برای اهداف انقلاب که آزادی، استقلال و تشکیل حکومت اسلامی بود، پا به عرصه مبارزه سیاسی در خیابان ها گذاشتند، بلکه از این نظر که از انقلاب ۵۷خودآگاهی زنان چه نسبت به ابعاد تبعیضات وارد شده بر آنها و چه از نظر آگاهی شان بر نقش و اهمیتی که در تحولات سیاسی و اجتماعی دارند، آغاز شد.
برخی از دشمنان انقلاب اینگونه القا می کردند که پس از پیروزی انقلاب ، زنان باید در خانه?های خود بنشینند ولی حضرت امام (ره) به پیروی از پیامبر اکرم (ص) زن را دارای رسالت دانست که باید دوشادوش مردان و برادران خود در صحنه?ها حضور فعال داشته باشد و درکارهای سیاسی و اجتماعی دخالت کند، برای پیشرفت جامعه باید تعلیم و تعلم زنان جدی گرفته شود.
زن دارای احترام است و دیگر به چشم کالای تبلیغاتی و بی ارزش نیست. امام، زنان را پیشتاز انقلاب و یاور و هم سنگر مردان می دانست.

? ورود زنان به صحنه اجتماع
از حدود دو دهه قبل از انقلاب ۵۷یعنی از دهه های ۴۰و ۵۰کم کم زنان وارد عرصه های زندگی اجتماعی، اشتغال و تحصیل شدند. جامعه ایران در مقطع انقلاب ۵۷سطح معینی از مدرنیزاسیون مصرف گرا را تجربه کرده بود و زنان در فعالیت های اجتماعی حضور داشتند و به تدریج با ابعاد محرومیت ها و تبعیضات سیاسی و اجتماعی روبه رو می شدند، آن هم زیر سایه دیکتاتوری رژیم سلطنتی.
زیرا رژیم گذشته زن را فقط کالا و فساد و ابتذال را تمدن می پنداشت و در نتیجه ارزش های اخلاقی فروپاشید. جمعی از زنان متعهد مقاومت و روشنگری کردند و زندانی شدند اما کم کم جرقه های انقلاب شکل گرفت و زنان این بار پرشورتر از قبل در صحنه مبارزه حاضر شدند.

زنان البته قبل از مشروطه در تحرکاتی چون جنبش تنباکو، شورش در قحطی ۱۲۷۷هـ .ق که به دکان های نانوایی حمله شد و ناصرالدین شاه برای خواباندن آشوب، کلانتر را به دار کشید و بهای نان را کم کرد و نیز شورش تبریز در قحطی سال ۱۳۱۲هـ .ق که در حدود ۳هزار زن چوب به دست در بازارها به راه افتادند و کسبه را به بستن دکان و پیوستن به راهپیمایان مجبور کردند، شرکت داشتند اما این اقدامات هم دارای ترتیب و برنامه ریزی از پیش تعیین شده ای از سوی زنان نبود.حتی حضور زنان در دوران مشروطه نیز بیشتر از آنکه ماهیت اجتماعی داشته باشد امری سیاسی و دنباله تفکر آزادیخواهی بود، منتها با گستره ای وسیع تر و در مقطع زمانی طولانی تر.
در این روند، منابع متعدد دوره قاجار، گزارش ها و اخبار فراوانی از حضور فعال زنان در راه تحقق اهداف مشروطه ارائه می دهند. از اعتراضات زنان به فشارهای ایجاد شده بر علما در مهاجرت صغری گرفته تا شرکت در مبارزات انقلابی ستارخان و باقرخان در مواجهه با لشکریان رژیم شاه در لباس مردانه در تبریز و جانبازی بیست زن مشروطه خواه در این راه و تقاضای تسریع در تصویب قانون اساسی با ارسال تلگراف های متعدد از طرف زنان تبریز و تهران.

با وجود این سابقه تاریخی، عمده ترین و موثرترین حضور زنان در عرصه تحولات اجتماعی و سیاسی به مبارزات دوران انقلاب مربوط می شود. مبارزاتی که با روشنگری های امام (ره) و همراهانشان شکل آگاهانه ای به خود گرفته بود و مبتنی بر اعتقاد به آزادی و آزادگی و ایمان مذهبی بود و در آن همه اقشار جامعه شرکت داشتند. جالب اینکه به زعم مورخان نقش زنان خانه?دار در تظاهرات سیاسی و فعالیت های مربوط به انقلاب بسیار مهم تر از نقش زنان دانشجو و شاغل است.
خانم های خانه?دار در دسته های زیاد برای شرکت در مراسم عزاداری ماه محرم بیرون می آمدند. کاری که در گذشته نیز همیشه می کردند اما این?بار حضور وسیع آنها معنای سیاسی جدیدی به خود گرفته بود. هنگامی که تهدید رژیم پهلوی به اعمال خشونت بالا می گرفت، این خانم های چادری بودند که با کمال شجاعت در صف اول تظاهرات حضور داشتند. شرکت کنندگان در این قبیل مراسم می دانستند که حضور خانم ها در صف جلو، پلیس و رژیم را در وضعیت مشکلی قرار می دهد.
بدین ترتیب حضور زنان موجب می شد مبارزات رنگ و بوی دیگری به خود بگیرد. از نظر برخی از صاحبنظران، حضور شمار زیادی از زنان در انقلاب اسلامی ایران روند پیشبرد انقلاب را تسهیل کرد زیرا زنان به عنوان نیمی از جمعیت در تمام لحظات مبارزه همراه و همدوش مردان نقش بسیار مهمی در انقلاب داشته اند. حساسیت نقش زنان برخاسته از عمق تاثیرگذاری زنان در تمامی عرصه های زندگی است.
برای نمونه می توان از نقش تاثیرگذار حضرت زینب(س) در قیام پرحادثه عاشورا نام برد که یکی از نمونه های درخشانی است که اهمیت جایگاه زنان را در تاریخ اسلام به تصویر می کشد. زنان ایرانی در انقلاب اسلامی به روشنی بیان کردند که زن مسلمان ایرانی در تمام عرصه های اجتماعی، سیاسی و… حضور دارد واعتقادات دینی او مانع از شرکت در فعالیت های اجتماعی نخواهد شد و ثابت کرد که در عین حفظ دیانت و پاکدامنی می تواند تاریخ ساز باشد. زنان در دوران انقلاب هم خود در مبارزه شرکت می کردند و هم در تشجیع مردان موثر بوده اند. امام (ره) در این باره فرموده اند: زنان مردان را تشجیع کردند، مردان ما مرهون شجاعت زنان شیردل هستند.

? زنان، پس از انقلاب
از دیگر امتیازات ویژه انقلاب اسلامی ایران این است که حضور زنان تنها به دوران مبارزه محدود نشد. بلکه پس از آن نیز زنان نقش تاثیرگذاری در پیشبرد اهداف انقلاب داشتند. پس از پیروزی انقلاب زنان ایران مثل مردان در تمام امور مشارکت نمودند.
امام خمینی(ره) فرموده است: «از دامن زن مرد به معراج می رود» و مصداق عملی این جمله را در برخورد ایشان با زنان و فرصت دادن به آنها برای پرورش روح و جسم و تهذیب نفس و سازندگی اجتماع می توان دید. به طور مثال می توان به ماجرای ارسال نامه امام خمینی (ره) برای گورباچف اشاره کرد. وقتی که حضرت امام(ره) گروهی را برای دیدار با گورباچف اعزام نمود یک عالم ویک استاد دانشگاه ویک زن را برای این ماموریت انتخاب فرمودند و معنای این امر بسیار مهم است.

همچنین با شروع جنگ تحمیلی نیز زنان همانند روزهای انقلاب باز به فعالیت خود ادامه دادند و هم در پشت جبهه و هم در میدان نبرد دوشادوش مردان برای حفظ انقلابی که برای به ثمر رسیدنش تلاش های زیادی صورت گرفته و خون های بی شماری ریخته شده بود،کوشیدند و خدمات ارزنده ای ارائه دادند.از پرستاری و کمک های اولیه گرفته تا تهیه مایحتاج رزمندگان و … و در تمام این دوران امام (ره) به عنوان مشوق زنان و حمایت کننده آنها به حضور زنان در عرصه های مختلف ارج می نهاد.
در حقیقت معلم بزرگ انقلاب حضرت امام خمینی(ره) نقش زن را در انقلاب – چه در پیدایش و چه در استمرار آن – و نیز جایگاه او را در تکامل جامعه‏ اسلامی و بلوغ اسلامی و انقلابی آن، بسیار بزرگ می‏داشت و حق هم همین است و این مستلزم آن است که زن ایرانی و زن مسلمان، به مجاهدت خود برای رها شدن از دام های پرداخته و در راه نهاده‏ فرهنگ تباهگر غرب، با اراده‏ای راسخ ادامه دهد و به هیچ رو تسلیم اغوای آنان که زن را ابزاری برای پیشبرد سیاست های ویرانگر و اسارت?بار خواسته‏اند، نشود. همچنین رهبر معظم انقلاب نیزهمیشه بر سهم زنان در سازندگی و علم و نیز در مسائل اجتماعی و سیاسی و اهداف ارزشمند انقلاب اسلامی تأکید می کنند.

برچسب ها :

نـظـرات

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.